Blog
مصرف آنتیبیوتیک در ایران 3.7 برابر میانگین جهانی است
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، یوسفی مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو در نشست خبری مصرف منطقی دارو با هشدار نسبت به وضعیت مصرف نابجای دارو در کشور گفت: زمانی از نظر مصرف آنتیبیوتیک کشور سوم جهان بودیم اما بر اساس آخرین گزارش موجود که مربوط به سال 2023 است، اکنون ایران در رتبه اول مصرف آنتیبیوتیک در جهان قرار دارد و این اصلاً خبر خوبی نیست.
وی افزود: فاصله ما با دنیا بسیار زیاد است؛ بهطوری که تقریباً سه و نیم تا 3.7 برابر متوسط جهانی آنتیبیوتیک مصرف میکنیم. این در حالی است که مصرف ما حتی از کشورهای آفریقایی هم بیشتر است.
پیک مصرف سرم در آذرماه است
وی با اشاره به مصرف نابجای سرم در کشور اظهار کرد: سرم چیزی جز آب و املاح نیست که هر انسانی که مشکل بلع نداشته باشد میتواند آن را بخورد و وارد بدنش کند، اما ما هزینه هنگفتی برای پلیمر، استریل کردن، تولید و تزریق داخل رگ آن میکنیم.
یوسفی ادامه داد: تزریق سرم فقط در مواقع خاص منطقی است؛ وقتی آب بدن بهشدت کاهش یافته، دارو باید خیلی سریع به بیمار برسد، فرد توانایی بلع ندارد یا دچار حالت تهوع شدید است و دارو در بدنش نمیماند. هر کسی این منطق را متوجه میشود، اما چرا وقتی سرما میخوریم باید سرم بزنیم که سرپا شویم؟
وی گفت: به گفته بیمهها، بیشترین آمار مصرف سرم در کشور در آذرماه اتفاق میافتد؛ یعنی پیک مصرف سرم ما در آذر است. سال گذشته 240 میلیون عدد سرم در کشور تولید شد که 220 میلیون آن در داروخانهها توزیع شد. حتی اگر نصف این مقدار هم مصرف شده باشد، یعنی هر کدام از ما در سال دو سه سرم زده باشیم؛ در حالی که این همه آدم سالم وجود دارد و قطعاً همه این موارد نیاز واقعی نبوده است.
45 درصد نسخ ایرانی تزریقی است؛ استاندارد جهانی زیر 10 درصد
مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآوردههای سلامت تصریح کرد: استاندارد جهانی میگوید هرچه فرآورده تزریقی کمتر، بهتر و باید سهم تزریقیها به زیر 10 درصد برسد، اما الان 45 درصد نسخ ما حاوی یک قلم فرآورده تزریقی است.
وی هشدار داد: تزریق فقط برای کسی است که باید خیلی سریع دارو به او برسد یا مشکل بلع دارد یا دارو در دستگاه گوارشش نمیماند تا جذب شود. اگر بهجای راه معمول جذب دارو از راه خوراکی، از تزریق استفاده کنیم، اگر به مواد داخل آن حساسیت داشته باشیم، در فرم خوراکی حساسیت خیلی آرامتر بروز میکند و میتوانیم دوز بعدی را نخوریم، اما در تزریق، یک واکنش حساسیتی شدید ممکن است فرد را بکشد.
یوسفی گفت: همین تزریق روتین آنتیبیوتیک در سرماخوردگیها، تقریباً سالانه جان حدود 10 نفر را در کشور ما میگیرد. موارد واقعی داریم از جوان 40-50 ساله یا جوانتر که با یک سرماخوردگی یا دلدرد ساده، بهخاطر یک تزریق نابجا و بیفایده، 60 تا 70 سال عمرش را یکجا از دست داده است؛ در حالی که در نظام سلامت برای اضافه کردن یک سال به عمر یک نفر باید صدها میلیون تا چند میلیارد تومان هزینه کنیم.
عوارض فردی تا آسیب به نسل آینده
وی با بیان اینکه هر دارویی که نابجا مصرف شود ضرر دارد، گفت: اولین ضرر، ضرر اقتصادی هم برای فرد و هم برای جامعه است؛ هزینهای میکنیم که اثر درمانی ندارد. گذشته از ضرر شخصی و اجتماعی و عوارض جانبی فردی آنتیبیوتیکها از سرکوب مغز استخوان، عوارض گوارشی، حساسیتهای پوستی، عوارض گوشی و آریتمی قلبی، دغدغه مهمتر این است که به دیگران آسیب میزنیم؛ به بقیه هموطنان، به عزیزانمان، به بچههایمان و به نسل آینده.
یوسفی توضیح داد: مقاوم شدن میکروب فقط مربوط به فرد مصرفکننده نیست و در جامعه میچرخد؛ مثل یک انتخاب طبیعی است. وقتی میکروبها مدام با سلاحهایی که ما برای مبارزه با آنها ساختهایم تماس پیدا میکنند، ضعیفهایشان از بین میروند و قویها میمانند؛ یاد میگیرند که تغییر کنند و آنتیبیوتیکها دیگر رویشان اثر نکند.
وی افزود: به همین دلیل است که بیمار با یک بیماری سخت وارد بیمارستان میشود، از آن بیماری نجات پیدا میکند اما حالا یک باکتری در بدنش است که با هیچ آنتیبیوتیکی جواب نمیدهد. کاری کردهایم که برخی باکتریهای موجود در کشور بالای 90 درصد به آنتیبیوتیکهای در دسترس مقاوم هستند.
این مقام سازمان غذا و دارو با ارائه آمار مقاومت آنتیبیوتیکی گفت: در دنیا از هر شش نمونهای که باکتری جدا میکنند، یکی مقاوم است اما در آسیا و کشور ما بالای 30 درصد است و در کشور ما برای خیلی از آنتیبیوتیکها بالای 50 درصد مقاومت وجود دارد. این در حالی است که در آفریقا حدود 20 درصد و در آمریکا و اروپا حدود 10 درصد مقاومت آنتیبیوتیکی دارند.
وی یادآور شد: بر اساس شاخص «دوز تعریفشده روزانه» در هزار نفر جمعیت که همه داروها را به آن تبدیل میکنیم، مصرف ایران همانطور که گفتم حدود 3.7 برابر مصرف جهانی است.
یوسفی با انتقاد از تجویز بیرویه در کودکان گفت: در بررسی نسخ دیدم بیشترین نرخ تجویز آنتیبیوتیک مربوط به متخصصان اطفال است؛ 50 درصد نسخشان حاوی آنتیبیوتیک است. حداقل به بچهها و نوههایمان رحم کنیم.
وی با اشاره به آمار جهانی مرگومیر ناشی از مقاومت آنتیبیوتیکی اظهار کرد: در حال حاضر سالانه پنج میلیون نفر در دنیا به این دلیل از بین میروند که هیچ آنتیبیوتیکی روی عفونتشان اثر نکرده است و پیشبینی میشود تا سال 2050 این تعداد بهصورت مستقیم به 10 میلیون نفر و بهصورت غیرمستقیم و مرتبط به بیش از 30 میلیون نفر برسد. همه ما در این مرگها که بهخاطر بیتوجهی، مصرف نابجا و تجویز نابجا اتفاق میافتد سهیم هستیم.
مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآوردههای سلامت خطاب به مردم گفت: تجویز در دست شما نیست اما صدای ما را به پزشکان محترم برسانید و سه سؤال بپرسید؛ اول آیا مطمئن هستید این بیماری ویروسی نیست و نیاز به آنتیبیوتیک دارد؟ دوم آیا مطمئن هستید این آنتیبیوتیک برای این بیماری درست است؟ و سوم آیا مقدار آن درست است؟ چون هم کم و نادرست مصرف کردن آنتیبیوتیک باعث مقاوم شدن باکتریها میشود.
وی تأکید کرد: دوره درمان را در خانه تا انتها تکمیل کنید. اگر دوره را کامل نکنید، هم باعث مقاوم شدن باکتریها میشوید که ضررش برای همه است و هم ممکن است عفونت بهطور کامل درمان نشده باشد و برگردد. باقیمانده آنتیبیوتیکها را هم دور نریزید؛ اینها وارد آب و خاک میشوند، آب و خاک ما را آلوده میکنند و میکروبهای موجود در آب و خاک هم یاد میگیرند که مقاوم شوند.
یوسفی در پایان گفت: این تصویر وحشتناکی است که همه با هم داریم تولیدش میکنیم و ظاهراً سال به سال هم تصمیم داریم همین مسیر را ادامه دهیم، اما راه برگشت هست. اگر کمی به آنتیبیوتیکها استراحت بدهیم، اثربخشیشان برمیگردد و میتوانیم دوباره آنتیبیوتیکهای اثربخش در دست داشته باشیم. چند دهه پیش در بیمارستانهایمان آدمها خیلی راحت از عفونت میمردند و الان برایمان خیلی عجیب است کسی از عفونت بمیرد، اما داریم دوباره به همان سمت میرویم که آدمها از عفونت مقاوم به آنتیبیوتیک بمیرند. امیدوارم با همت مردم، کادر درمان و اصحاب رسانه که در اصلاح رفتار مردم تأثیرگذار هستند، بتوانیم این مسیر را برگردانیم و این رتبه اولی را به کشورهای دیگر تقدیم کنیم و برای خودمان در سالهای آینده نگه نداریم؛ رتبهای که حتی کشورهای بسیار عقبتر از ما از نظر نظام سلامت مانند کشورهای آفریقایی و فقیر، در این موضوع از ما جلوتر هستند.
انتهای پیام/