Blog
نسخه آموزشوپرورش برای اداره مدارس در آلودگی، سرما، بیماری و جنگ
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، در سالهای اخیر تعطیلیهای مکرر مدارس به یکی از چالشهای جدی تبدیل شده است عوامل متعددی از جمله آلودگی هوا در کلانشهرها، ناترازی انرژی، جنگ و … آموزش حضوری را با اختلال مواجه کردهاند در واکنش به این وضعیت و پیامدهای آموزشی، روانی و اقتصادی ناشی از افت یادگیری، وزارت آموزشوپرورش رویکردی جدید را برای ساماندهی این موضوع و به حداقل رساندن تعطیلیها در دستور کار قرار داده است.
نگاه حاکم بر این وزارتخانه مخالفت با نخستین گزینه بودن تعطیلی مدارس در هنگام بروز بحرانهاست. استدلال اصلی نهاد آموزشی کشور آن است که تعطیلیهای بیرویه علاوه بر ایجاد فقر یادگیری و افت تحصیلی دانشآموزان، هزینههای سنگین اجتماعی و اقتصادی بر خانوادهها تحمیل میکند و عدالت آموزشی را به دلیل نابرابری در دسترسی به زیرساختهای آموزش مجازی به خطر میاندازد.
در همین راستا وزارت آموزشوپرورش با تکیه بر توصیه مشترک نهادهای بینالمللی (سازمان ملل، سازمان جهانی بهداشت، یونسکو، یونیسف و بانک جهانی) مبنی بر اینکه مدرسه باید نخستین مکانی باشد که بازگشایی میشود و آخرین مکانی باشد که تعطیل میشود خواستار پایان دادن به تعطیلیهای سلیقهای و تدوین پروتکلهای دقیق علمی شده است.
وزارت آموزشوپرورش چهار عامل اصلی را که منجر به توقف آموزش حضوری میشوند شناسایی کرده و برای هر یک، نظام سطحبندی خطر بهجای تعطیلی مطلق را پیشنهاد داده است:
الف) آلودگی هوا و تعیین آستانههای شاخص کیفیت هوا (AQI)
بهجای تعطیلی کامل مدارس در هر سطح از آلودگی، تفکیک میان شرایط هشدار و وضعیت اضطراری با تدوین پروتکل مشترک میان آموزشوپرورش و سازمان حفاظت محیط زیست ضروری دانسته شده است براین اساس محدوده شاخص کیفیت هوا (AQI) و وضعیت اقدامات اجرایی پیشنهادی در مدارس بدین شرح است:
101 تا 150 ناسالم برای گروههای حساس: توقف فعالیتهای ورزشی در فضای باز و کنترل کیفیت محیط داخلی مدارس.
151 تا 200ناسالم برای عموم: محدودسازی شدید فعالیتهای خارج از کلاس و استفاده از تجهیزات تهویه مناسب
بالاتر از 200 بسیار ناسالم تا خطرناک: تصمیمگیری هدفمند برای تعطیلی مقاطع پیشدبستانی و دبستان و در شرایط بسیار خطرناک، تعطیلی کامل
ب) شرایط جوی و رویدادهای شدید آبوهوایی
در این بخش بر لزوم اتصال سامانه تصمیمگیری مدارس به دادههای سازمان هواشناسی و پایگاه حملونقل دانشآموزی تأکید شده است. همچنین علاوه بر دما و بارش، شاخص ترکیبی دما و سرعت باد که احساس سرمای واقعی و خطرات جسمی را تشدید میکند مبنای عمل قرار میگیرد:
سطح هشدار زرد: آمادهباش مدارس و اطلاعرسانی پیشگیرانه به خانوادهها (بدون تعطیلی).
سطح هشدار نارنجی: امکان تعطیلی احتیاطی صرفاً در مناطق درگیر و هماهنگی ویژه برای ایابوذهاب ایمن دانشآموزان.
سطح هشدار قرمز: تعطیلی کامل مدارس در مناطق بحرانی و تمرکز بر ایمنسازی ساختمانها.
ج) شیوع بیماریهای واگیردار و بهرهگیری از آموزش ترکیبی
برای جلوگیری از توقف کامل آموزش در زمان همهگیریها چهار سطح بهداشتی تعریف شده است:
موارد پراکنده و قابلکنترل: تشدید رعایت بهداشت فردی و پایش روزانه غیبت دانشآموزان.
انتقال اجتماعی: استفاده از ماسک، رعایت فاصلهگذاری، غربالگری و محدودسازی تجمعات مدرسه.
افزایش شیوع و فشار بر نظام درمان: اجرای تعطیلی موردی (کلاس یا مدرسه درگیر) و بهکارگیری آموزش ترکیبی.
بحران فراگیر ملی: تعطیلی کامل فیزیکی همراه با استمرار آموزش از طریق بسترهای برخط.
د) شرایط جنگی و بحرانهای امنیتی
پژوهشگاه مطالعات وزارت آموزش و پرورش با بررسی تطبیقی تجربه نظام آموزشی اوکراین، یک الگوی سهسطحی تابآور (ملی برای سیاستگذاری و منابع، استانی برای مدیریت نیرو و فضا، و مدرسه برای اجرا و حمایت روانی-اجتماعی) ارائه داده است:
مناطق بدون خطر: تداوم کامل آموزش حضوری.
مناطق در معرض خطر (بدون حمله مستقیم): آموزش ترکیبی و از راه دور همزمان با آمادهسازی پناهگاهها.
مناطق زیر آتش فعال: انتقال کلاسها به پناهگاهها و فضاهای زیرزمینی ایمن.
مناطق دارای تخریب گسترده یا اشغالشده: استفاده از مدارس ماژولار (پیشساخته) و مراکز یادگیری دیجیتال.
یکی از ریشههای اصلی تعطیلیهای پیدرپی در ایران، تعدد مراجع تصمیمگیر از جمله استانداریها، کارگروههای اضطرار آلودگی هوا و ستادهای مدیریت بحران است که در بسیاری از مواقع تعطیلی مدارس را به عنوان سادهترین ابزار برای کاهش ترافیک یا مدیریت مصرف انرژی انتخاب میکنند.
بررسی تطبیقی 11 کشور جهان (آلمان، فرانسه، انگلستان، ایتالیا، فنلاند، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، ترکیه و آمریکا) در این گزارش نشان میدهد که در تمامی این کشورها، نهادهای آموزشی مرجع نهایی تصمیمگیری هستند و دستگاههای تخصصی (هواشناسی، محیط زیست و بهداشت) صرفاً نقش تأمینکننده داده و مشاور را ایفا میکنند. در راستای همین تجربه، وزارت آموزشوپرورش در پی بازگرداندن مرجعیت تصمیمگیری به خود است تا منافع آموزشی دانشآموزان فدای ملاحظات مقطعی سایر بخشها نشود.
بستههای پیشنهادی برای اصلاح ساختار و پایان تعطیلیهای سلیقهای
در جمعبندی این طرح ساماندهی، سه اقدام فوری و کلیدی برای تصویب در هیئت وزیران پیشنهاد شده است:
تثبیت مرجعیت وزارت آموزشوپرورش: واگذاری رسمی تصمیمگیری نهایی درباره تعطیلی مدارس به وزارت آموزشوپرورش بهعنوان متولی اصلی تعلیم و تربیت.
تدوین راهنمای واحد ملی ظرف یک ماه: تشکیل کارگروهی با مسئولیت آموزشوپرورش و عضویت وزارت بهداشت، سازمان هواشناسی و سازمان حفاظت محیط زیست برای تدوین آییننامه جامع مواجهه با چهار بحران اصلی (آلودگی، آبوهوا، بیماری و جنگ) و ارائه آن به هیئت وزیران.
ممنوعیت تصمیمگیریهای سلیقهای استانی: الزام تمامی استانها و شهرستانها به تبعیت از آستانهها و ضوابط مصوب ملی با محوریت ادارات کل آموزشوپرورش و توقف تعطیلیهای خارج از چارچوب.
انتهای پیام/