عرفان حسن‌زاده‌ها را به دنیایِ تشنه معنویت معرفی کنیم

به گزارش خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، دکتر حسن فرطوسی، دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو طی سخنانی در مراسم بزرگداشت پنجمین سالگرد ارتحال علامه حسن‌زاده آملی(ره) که به همت مجمع عالی حکمت اسلامی در مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) قم برگزار شد، با اشاره به این‌که برگزاری چنین برنامه‌ها و رویدادهایی، فرصت مغتنمی جهت بازاندیشی و تحلیل بهتر درباره میراث علمی و معرفتی بزرگانی همچون علامه حسن‌زاده است، اظهار داشت: امروز ما با بهره‌گیری از تُراث عظیم علمی، دینی و معرفتی خود می‌توانیم مبتنی بر جامعیت و بینش عرفان اسلامی و ایرانی برای دنیا حرف‌های زیادی جهت گفتن داشته باشیم .

وی با بیان این که تکریم وتجلیل اساتید و بزرگانی همچون مرحوم علامه حسن زاده، وظیفه‌ای برعهده همه ماست، گفت: وقتی صحبت از تمدن‌سازی فکری می شود، طبعاً ما نیازمند استفاده از آرا و نظرات و دیدگاه های حکیمانه و اندیشمندان و عالمان بزرگی همچون علامه حسن‌زاده داریم به خصوص با عنایت به این که در تعامل تاریخی با سنت‌های فلسفی و حکمی، این فکر و اندیشه و فرهنگ بوده که رشد و بالندگی و اثرگذاری مطلوب داشته است.

وی افزود: سازمان فرهنگی -آموزشی ملل متحد (یونسکو) به‌پاسداشت سنت‌های فلسفی، نسبت به مشارکت در برگزاری این رویدادها اهتمام داشته و دارد، ضمن آن که در کشورهای مختلف کوشیده تا مشاهیر و اندیشمندان جوامع را در بسترهای متنوع علمی، فکری، فرهنگی به جهان بشریت به عنوان الگوهای زنده معرفی نماید.

حجت‌الاسلام مهدی مهدوی‌پور، استاد حوزه و دانشگاه و نماینده ولی فقیه در امور مربوط به آفریقا با اشاره به اهمیت جهانی‌سازی اندیشه‌های عرفانی شخصیت های مطرحی همچون مرحوم علامه حسن‌زاده آملی ابراز داشت: واقعیت امر این است که امروز دنیا حتی در خود بلوک غرب، به شدت تشنه معنویت است؛ بنده در طول بیش از سه دهه، سفرهای متعددی به کشورهای مختلف همچون چین، هند و بسیاری از کشورهای آفریقایی و در مجموع 50 کشور دنیا داشته‌ام و آنچه دریافته‌ام این است که صبغه‌ی عرفانی در بین مسلمانان دنیا و حتی پیروان ادیان دیگر غلبه دارد، به نحوی که مثلاً در چین و آسیای مرکزی و آفریقا بسیاری از مردم دارای علائق و گرایش‌های عرفانی هستند.

وی افزود: زمانی در یک سفری به رهبر بودائیان گفتم مدیتیشن آرامش ذهنی می‌آورد، اما عرفان اسلامی، آرامش درونی دارد و در ادامه صحبت هم برایش توضیح دادم که عرفان اسلامی، دریای بیکرانی که بیش از هر چیز در پیِ ارتقای معرفت بشر نسبت به خود و جهان و پروردگار عالم است و این‌که انسان در این راستا به حدی می‌تواند به رشد و تعالی دست یابد که جهان، در نزد فکر و ایده او، کوچک شده و در عوض، بیش از پیش به بزرگی و عظمت حق‌تعالی پی ببرد.

مهدوی‌پور همچنین خاطرنشان کرد: عرفان اسلامی به حدی انسان را از حیث روحی و معنوی ارتقا می‌بخشد و او را بالا می‌برد که تعلقات دنیوی در او اثر نمی‌گذارد و در این میان ما باید افکار و اندیشه‌های عرفانی اسلامی بزرگانی همچون مرحوم علامه حسن‌زاده را به دنیای امروز که تشنه معنویت است، به درستی و شایستگی معرفی کنیم.

در ادامه این همایش، میزگرد «امام شهید، علوم عقلی و عرفان اسلامی» با حضور برخی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار شد.

آیت‌الله حسن رمضانی، دبیر علمی این همایش و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان این که عده‌ای، سخنان و حرف‌های نسنجیده و ناصوابی در خصوص شخصیت و آثار علمی مرحوم علامه حسن زاده آملی مطرح کرده‌اند که واقعاً جای تعجب دارد، ابراز داشت: اگر کسی به آثار مرحوم علامه رجوع کند، تصدیق می‌کند که ایشان حقیقتاً همواره حامی انقلاب و رهبری و امام راحل بوده است و جای بسی تأسف و ناراحتی است که هنوز هم برخی مطرح می‌کنند که ایشان ابتدا با انقلاب اسلامی موافق بودند و بعداً پشیمان شده و دست از حمایت برداشتند.

وی افزود: علامه حسن‌زاده آملی نسبت به اسلام، انقلاب ایران و جامعه، فردی بسیار دلسوز بودند و تردیدی وجود ندارد که کسانی که تشکیک در این مسأله کرده و می‌کنند باید در قیامت پاسخگوی اتهامات خود علیه ایشان باشند.

وی با بیان این که هم حضرت امام(ره) و هم امام و رهبر شهیدمان نسبت به عرفان اسلامی، نظر مساعدی داشتند، گفت: به طور خلاصه عرض کنم که حضرت امام(ره)، عرفان نظری را به‌عنوان علم قبول داشتند و حتی در یکی از بیانات خویش از عدم تدریس آن تأسف می‌خوردند و رهبر شهید نیز در این راستا نگاه متعادلی نسبت به عرفان نظری داشته و در عین حال بر اهمیت عرفان عملی تأکید می‌کردند که خود این‌ها برای همه ما درس است.

حجت الاسلام‌ یدالله یزدان‌پناه، عضو مجمع عالی حکمت اسلامی نیز با اشاره به خاطره‌ای کمتر گفته شده از مرحوم علامه بیان داشت: یک روز در جلسه‌ای در محضر استاد فرزانه، علامه حسن‌زاده آملی بودیم و بدون اینکه کسی حرفی زده باشد ایشان شروع کردند به ورود به این مطلب که آیا شنیدید چه اتفاقی افتاده است؟ اشاره ایشان به یک واقعه‌ای بود که عده‌ای در کشور علیه رهبر معظم انقلاب مطرح کرده بودند بعد خود حضرت استاد تأکید کردند که چرا این‌ها این مباحث را علیه رهبر انقلاب بیان می کنند و در ادامه با اشاره به جزوه‌ای از اصول رهبر شهید فرمودند که حقیقتاً من تصور چنین علمی از ایشان را نداشتم.

وی افزود: بعد از جریانات مربوط به فتنه سال 88 فرمانده سپاه آمل خدمت ایشان رسید و پرسید که در این شرایط چه باید بکنیم؟ مرحوم علامه حسن زاده به سردار شعبانی فرموده بودند، قنبر علی باش. او گفته بود یعنی چه و ایشان فرموده بود: قنبرِ سیدعلی خامنه‌ای باش.

یزدان‌پناه همچنین گفت: استنباط بنده از نوع رفتار امام و رهبر شهیدمان در فلسفه این است که کارهای مهمی در این راستا انجام دادند که یکی از آن‌ها توسعه همین مجمع عالی حکمت اسلامی بوده است. اگر به شکل فرهنگی و حاکمیتی بنگریم ایشان دل پری داشت و می‌فرمود چیزی که باعث شده تا فضای دانشگاهی ما نتواند آن‌طور که باید و شاید بر سر سفره‌ی ناب دینی بنشیند به خاطر افکاری است که برخی در جامعه ایجاد کرده‌اند.

وی تأکید کرد: ایشان نسبت به حوزه این نکته را مورد اشاره قرار می‌دادند که برای درست‌کردن پایه‌های معارفی دین، سنت قوی حوزه باید حفظ شود. ایشان فلسفه را فقه اکبر معرفی کرد یعنی فهم حقیقی معارف دین با فلسفه آن هم فلسفه صدرایی است. اگر بخواهیم اندیشه عبودیت را بیان کنیم با فقر وجودی در فلسفه صدرایی ممکن است و اگر بخواهیم توحید را در جامعه توسعه دهیم با وحدت وجود ایجاد می‌شود.

وی اضافه کرد: رهبر شهید همچنین فلسفه را مبنای علوم انسانی می‌دانستند و راه را هم باز کردند تا دیگران این مسیر را تداوم ببخشند. رهبر شهید به عنوان سیاستگذار علوم اسلامی بر روی امتداد فلسفه خیلی تاکید داشتند به این معنا که فلسفه باید در زندگی مردم عینیت پیدا کند.

حجت‌الاسلام علی امینی‌نژاد، مدرس حوزه و دانشگاه و پژوهشگر علوم حِکمی نیز با اشاره به تأکید امام و رهبر شهید بر بحث فلسفه به ویژه در حوزه‌های علمیه گفت: حضرت آقا، تعابیر هوشمندانه‌ای نسبت به حکمت و فلسفه اسلامی و علوم انسانی اسلامی داشتند و زیربنای علوم انسانی را فلسفه به خصوص فلسفه صدرایی معرفی می کردند و حتی بارها در بیانات خویش می فرمودند که فلسفه اسلامی، علم دینی محض است. فرمودند فلسفه و عرفان اسلامی به معنای وسیع فقاهت داخل در دانش فقه است و حوزه‌ی شیعه پیش از آن که حوزه فقه باشد حوزه فلسفه و کلام است.

وی افزود: از نگاه ایشان، فلسفه اسلامی، پایه دین و فقه اکبر و پایه همه اعمال انسان است و باید این مقوله توسعه یافته و بدین گونه تثبیت شود؛ حتی تأکید می‌کردند که فلسفه جزء لوازم حتمی حوزه‌های علمیه است و نسبت به این‌که چرا فلسفه در کشورمان که سرزمین فلسفه است باید به نوعی غریب و مهجور باشد.

انتهای پیام/