Blog
چگونه نظامی 800 سال جلوتر از منتقدان مدرن جهان بود؟
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، کتاب “راویان هفت گنبد”، نوشته قدرت قاسمی‌پور تلاش دارد نگاهی متفاوت به “هفت پیکر” نظامی گنجوی داشته باشد.
نویسنده در این اثر پژوهشی، درصدد آن است نشان دهد که هنر نظامی در این منظومه، صرفاً به سخن‌سرایی و قوت کلام شاعرانه او وابسته نیست، بلکه شاعر در کنار توجه به این مهم، از نظر ساختار نیز کوشیده اثری متفاوت با چهار گنج دیگر خود خلق کند.
از این منظر، قاسمی‌پور ساختار و درون مایه هفت پیکر نظامی گنجه‌ای را محور پژوهش خود قرار داده و با بهره‌گیری از ابزارهای نقد مدرن و روایت‌شناسی ساختارگرا، نوآوری‌ها و پیچیدگی‌های فرمی و داستانی نظامی گنجوی در “هفت پیکر” را کالبدشکافی می‌کند.
نویسنده کوشیده از نقد سنتی که عموماً درباره آثار نظامی ارائه می‌شود، فاصله گیرد و ساختار روایت در اثر را مدنظر قرار دهد. کتاب “راویان هفت گنبد” نشان می‌دهد که چگونه نظامی با کنار گذاشتن روایت‌های خطی، مانند آنچه در منظومه‌های “لیلی و مجنون” و “خسرو و شیرین” می‌توان دید، فاصله گرفته و قرن‌ها پیش از آنکه فرمالیست‌های روسی سر برآورند و نقد ساختارگرایی رونق بیاید، چطور متوجه اهمیت فرم و نوع روایت در داستان بوده است.
در معرفی این اثر آمده است: منظومه‌های “هفت پیکر”، “خسرو و شیرین” و “لیلی و مجنون” حکیم نظامی گنجه‌ای نقطه اوج و اعتلای منظومه‌های غنایی به شمار می‌آیند. شاعر داستان‌پرداز هر سه اثر غنایی خود را کم و بیش به صناعات بیانی و بدیعی آراسته است.
با این همه از نظر ساختار روایی و داستانی “هفت پیکر” نسبت به “خسرو و شیرین” و “لیلی و مجنون” ساختاری پیچیده‌تر و به اصطلاح فرم‌گراتر دارد. “خسرو و شیرین” و “لیلی و مجنون” روایتی خطی و یک لخت دارند که از کودکی تا مرگ شخصیت‌ها را در بر می‌گیرد.
اما در “هفت پیکر” نیز هرچند روایت خطی زندگی بهرام گور آمده است، متن، منظومه ساختار روایی پیچیده و چندلایه ای دارد؛ بدین معنا که شاعر داستان‌پرداز به سبب الزام خود به عدد «هفت»، هفت داستان و هفت شبانه‌روز برای قصه‌گویی و هفت راوی را در آن گنجانده است.
در کتاب حاضر سعی شده است که ساختارهای روایی متمایز و نوپدید متن “هفت پیکر” براساس نظریه روایت‌شناسی ساختارگرا و همچنین بر مبنای تحلیل‌های متن‌شناختی و روایت‌شناختی تبیین
شوند. برخی مباحث همچون مراعات نظیر روایی یا همبسته‌های روایی که دلالت بر الزام در کاربرد سازه‌هایی روایی همچون هفت حکایت، هفت شبانه‌روز، هفت راوی، هفت گنبد و هفت ستاره دارند برای نخستین‌بار در این کتاب بررسی می‌شوند.
در این کتاب همچنین گزیده‌ای مفصل و دقیق از متن هفت پیکر به دست داده شده است، چراکه هدف اصلی در نقد و تحلیل متون ادبی نزدیک ساختن مخاطبان و علاقه‌مندان ادبی به متون ادبی است و لازم است مخاطبان با خود متن نیز رویاروی شوند.
“راویان هفت گنبد” از سوی انتشارات مروارید در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.
انتهای پیام/
