گلعلی بابایی: خواندن «مرد ابدی» هم لذت‌بخش است هم حیرت‌آور

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، فردا 21 آبان، پانزدهمین سالگرد شهادت مردی است که ایران اسلامی امروز عزت و آبرویش را در نبرد با آمریکا و اسرائیل مدیون او و درایت‌های رهبر شهیدی است که به او اعتماد داشت. 21 آبان‌ماه سال 1390 ساعت بیست و چند دقیقه از یک بعدازظهر می‌گذشت که تهران و حومه تهران با صدای مهیبی لرزید.

لرزش انفجار در بیشتر شهرهای استان‌های تهران و البرز مانند تهران، شهریار، شهرقدس، نسیم‌شهر کرج، پرندک، اشتهارد، ملارد، ماهدشت و بخش‌هایی از ساوه در استان مرکزی احساس شد. برخی گفتند زلزله بود، برخی گمان کردند پمپ‌بنزین منفجر شده است، عده‌ای دیگر از نشت گاز لوله‌های ساختمان‌های تازه‌ساز سخن می‌گفتند و… و هرکسی با حال پریشان علت این لرزش و صدا را جویا می‌شد.

مرکز صدا متعلق به انفجاری در حوالی کرج و ملارد بود، اما چگونه صدای این انفجار مهیب در شرقی‌ترین نقاط تهران هم شنیده شد؟ شدت انفجار به‌حدی بود که صدای مهیب و لرزش آن شیشه برخی ساختمان‌های شهریار و شهرقدس، از جمله ساختمان دانشگاه شهرقدس، را فرو ریخت و دود غلیظی تا 10 کیلومتری محل حادثه پخش شده بود. طولی نکشید که در همه‌جا این خبر پخش شد: سردار حسن طهرانی‌مقدم، رئیس سازمان خودکفایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌همراه چند تن از پاسداران در پادگان شهید مدرس و بر اثر انفجار زاغه مهمات به شهادت رسیدند.

حسن طهرانی‌مقدم 6 آبان 1338 در محله سرچشمه تهران متولد شد. او دانشمندی برجسته و عارف بود که با ایستادگی، صبر و استقامت، فرمول‌های فناوری موشکی را برای متخصصان و نخبگان این جبهه هجّی کرد. «حاج حسن طهرانی‌مقدم» ایده خواستن را در ذهن آنان بارور کرد و اکنون نظام سلطه وحشت و نگرانی خود را از قدرت موشکی یاران حاج حسن در داخل ایران و گستره جبهه مقاومت ابراز می‌کند.

کتاب «مرد ابدی»؛ روایتی مستند از زندگی این شهید است که به‌قلم معصومه سپهری از سوی انتشارات رز نیوز به نقل از تسنیم و با همکاری انتشارات شهید کاظمی منتشر شده و چاپ ششم آن روانه بازار نشر شده است. این اثر فاخر حاصل تلاش 12 ساله سپهری است که با سبکی جدید در خاطره‌نگاری جنگ نوشته شده است. سپهری در این کتاب، ضمن روایت زندگی شهید طهرانی‌مقدم، به مجاهدت‌های این دانشمند برجسته در حوزه فناوری‌های هوافضا و ابتکارات او در پایه‌گذاری صنعت موشکی در ایران و طراحی موشک‌های مختلف پرداخته است.

سپهری که پیش از این با آثاری چون «لشکر خوبان» و «نورالدین پسر ایران» میان مخاطبان شناخته شده است، در «مرد ابدی» ضمن روایت زندگی شهید طهرانی‌مقدم، به مجاهدت‌های این دانشمند برجسته در حوزه فناوری‌های هوافضا و ابتکارات او در پایه‌گذاری صنعت موشکی در ایران و طراحی موشک‌های مختلف پرداخته است.

نگاه جامع نویسنده به بخش‌های مختلف زندگی شهید طهرانی‌مقدم سبب شده است «مرد ابدی» از وجوه مختلف نظامی، اجتماعی و فرهنگی برای مخاطب و به‌ویژه نسل جوان، اثری خواندنی و کاربردی باشد.

کتاب پس از انتشار با استقبال قابل توجه مخاطبان مواجه شد، نویسندگان بسیاری این تجربه سپهری را منحصر‌به‌فرد دانسته و «مرد ابدی» را در حکم دانش‌نامه و مرجعی برای تولید آثار هنری و ادبی بیشتر درباره شهید طهرانی‌مقدم، شهدای موشکی ایران و… دانسته‌اند. گلعلی بابایی از جمله این نویسندگان است که معتقد است باید از دل این مجموعه ده‌ها اثر دیگر تولید شود.

بابایی در این زمینه به رز نیوز به نقل از تسنیم می‌گوید: ببینید؛ من سال‌های سال است که دارم با پدیده‌ای موسوم به مستندنویسی جنگ دست‌وپنجه نرم می‌کنم، چه در بحث یگان‌پژوهی ـ یگان‌نگاری که حاصلش همان کتاب‌های کارنامه عملیاتی لشکر 27 است، چه سرگذشت‌نامه‌های مستند شهدا و چه تاریخ شفاهی حاوی خاطرات آدم‌های ریز و درشت جنگ هشت‌ساله. بی‌اغراق می‌گویم، وقتی کتاب سه‌جلدی «مرد ابدی» را خواندم، هم لذت وافر بردم و هم واقعاً متحیّر شدم که چگونه یک بانوی نویسنده توانسته است آن‌قدر دقیق، جامع و تقریباً بدون نقص پیرامون سرگذشت سوژه محوری اثرش جمع‌آوری اطلاعات بکند، بعد هم با بذل سلیقه‌ای تمام آن‌ها را کنار هم بچیند و کتابی 1800 صفحه‌ای دارای ریتمی خوب و برخوردار از منحنی کشش به خواننده عرضه بدارد.

وی ادامه داد: الحق که باید خداقوت گفت به بانوی فرهیخته ادبیات تاریخ معاصر ایران‌زمین؛ سرکار خانم معصومه سپهری که چنین کار سِتُرگی را با شایستگی به سرانجام رساند و در این آشفته‌بازار زندگی‌نامه‌نویسی‌های بازاری امروزی که پاره‌ای وقت‌ها با کمتر از 30 ساعت مصاحبه، کتابی 200 ـ 300 صفحه‌ای را سرهم‌بندی می‌کنند، زحمت انجام مصاحبه با مرتبطین به شهید طهرانی‌مقدم را تا سقف 500 ساعت گفت‌وگوی ضبط‌شده به جان خرید.

به گفته بابایی، کتاب «مرد ابدی» کتاب کاملی است؛ آن هم نه صرفاً برای معرفی زندگی فردی و شخصیت شهید طهرانی‌مقدم، چراکه اگر هر کسی این کتاب را بخواند، با تاریخچه کاملی از چندوچون مراحل شکل‌گیری توپخانه در سپاه و سپس ارتقای آن به یگان موشکی طی دوران ملتهب جنگ هشت‌ساله آشنا می‌شود. مطلب دیگر اینکه؛ کنار شناختی که از مراحل تطور شخصیت طهرانی‌مقدم نصیب خواننده اثر می‌شود، او را با فرماندهان دیگری هم آشنا می‌کند که هر یک در قدوقواره طهرانی‌مقدم یا کمی کمتر و بیشتر در ایجاد این تحول بزرگ و تعیین‌کننده برای امنیت کشور ایفای نقش کرده‌اند؛ بزرگانی نظیر شهید علیرضا ناهیدی، شهید مهندس سیدیوسف کابلی، شهید حسن شفیع‌زاده، شهید حبیب‌الله کریمی، شهید غلامرضا یزدانی، شهید مهدی پیرانیان و بسیاری دیگر از فرماندهان که برای شکوفایی صنایع توپخانه و موشکی ایران عزیزمان، از جانشان مایه گذاشتند.

بابایی تصریح کرد: حسب تجربه حاصل سه دهه فعالیت قلمی‌ام، بر این باورم که با انتشار «مرد ابدی» در واقع نه‌فقط نگارش یک کتاب، بلکه تدوین دایره‌المعارف توپخانه و یگان موشکی سپاه طی دوران جنگ و پساجنگ هم محقق شد، علاوه بر آن، به‌نظرم تا حدودی حق 38 شهید همراه شهید طهرانی‌مقدم در آن انفجار شوم شنبه پاییزی (21 آبان 1390)، ولو حتی با انتشار یک عکس از آن شهید در کتاب ادا شد.

این مستندنگار حوزه دفاع مقدس افزود: اعتقاد دارم از دل این سه مجلد، بایستی خانم سپهری یک کار شسته‌رفته خلاصه‌شده، حول محور شخصیت و زندگی فردی شهید طهرانی‌مقدم بنویسد تا زحمات طاقت‌فرسایی را که برای نگارش کتاب مرد ابدی متحمل شده‌اند، بهتر دیده شود.

وی ادامه داد: در کتاب «مرد ابدی» خانم سپهری وجه دیگری از توانایی قلمی خودش را به‌خوبی نشان داد و ثابت کرد که برای نگارش ابعاد گوناگون اتفاقات خانوادگی سوژه‌هایش هم، نویسنده کاربلدی است. برای من خیلی جالب بود که ایشان چقدر دقیق تمام زوایای زندگی عاشقانه شهید طهرانی‌مقدم و همسرش؛ از آشنایی تا وصلت را در دو فصل چهاردهم و پانزدهم به‌زیبایی و بالطافت تمام نوشت، ضمن آنکه این رفت‌وبرگشت از صحنه رزم و کار به صحنه زندگی تا انتهای کتاب جریان دارد، طوری که شما با مطالعه این اثر، هیچ حلقه گمشده‌ای از زندگی آن زوج خوشبخت را احساس نمی‌کنید.

بابایی پیشنهاد داد: برای آنکه حاصل تحمل زحمات 12 ساله خانم سپهری بهتر دیده شود، لازم است چند اقدام انجام بگیرد: گلعلی و همه آن‌هایی که دستی بر آتش بازار نشر کتاب دارند و یا مسئول ترویج و تبلیغ کتاب‌های جنگ در رسانه‌ها هستند، برای دیده‌شدن این اثر ارزشمند تلاش کنند تا مرحله توزیع به‌نحو احسن پیش برود.

وی در توضیح بیشتر گفت: اقدام بعدی در خصوص این اثر، اقتباس متون نمایشی از آن است، یعنی ساختن فیلم سینمایی، مجموعه تلویزیونی، پویانمایی، نمایشنامه و… جدی گرفته شود. یکی دیگر از کارهایی که برای مرد ابدی باید هرچه زودتر انجام بگیرد، تهیه نسخه کتاب گویا از آن است، یعنی یک تیم مجرب رادیویی بنشینند و با بهترین متد، کتاب صوتی این اثر را برای دوستدارانش تهیه کنند. البته استخراج داستانک‌ها و کتاب‌هایی برای کودکان و نوجوانان از دل ماجراهای عجیب این کتاب؛ با ذکر مأخذ هم می‌تواند از دیگر اقدامات مؤثر باشد.

وی همچنین تصریح کرد: برای اطمینان خاطر مخاطب از بابت مستند بودن اثر، خود خانم سپهری کار را برای خوانندگان کنجکاو این کتاب آسان کرده و در مقدمه مفصل خود (25 صفحه) مراحل صفر تا صدی پژوهش خود را برای خواننده توضیح داده است، امر مهمی که در مسیر خوانش کتاب هم کاملاً قابل درک است. انتخاب زاویه دید سوم‌شخص (دانای کل) برای بازگویی یک سیر تاریخی 52 ساله، به‌نقل از راویانی متعدد، واقعاً کار سخت و مخاطره بزرگی بود که خانم سپهری آن را به‌جان خرید و با همین زاویه دید، قصه زندگی پرفرازوفرود فرمانده‌ای برجسته در سطح حسن طهرانی‌مقدم را به سرانجام رساند. البته در بخش‌هایی از کتاب که دست‌نوشته‌های خود شهید مورد استفاده مؤلف قرار گرفت، خانم سپهری چینش وقایع را به‌گونه‌ای پیش برد که خواننده احساس دوپارگی در بافت روایت کلی اثر نکند. مطلب دیگر اینکه؛ نویسنده محترم نوشتن این کتاب را برای خودش یک تکلیف شرعی فرض کرده و برای سوژه محوری اثرش قداست قائل شده است، هم ازاین‌روست که آنچه نگاشته است، بر دل خواننده می‌نشیند.

انتهای پیام/