ارزش جنگل‌های هیرکانی فقط در تولید چوب نیست

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری رز نیوز به نقل از تسنیم، رحیم ملک‌نیا، عضو هیئت علمی گروه آموزشی جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان، در نشست هم‌اندیشی مبانی و شاخص‌های حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگل‌های هیرکانی با تأکید بر ضرورت حفظ اصالت مفاهیم علمی اظهار کرد: باید در استفاده از واژه‌های علمی دقت کنیم؛ وقتی از «طرح جنگلداری» صحبت می‌کنیم، این مفهوم تعریف، عناصر و الزامات مشخصی دارد و نباید مفاهیم علمی را به‌گونه‌ای به کار ببریم که موجب سردرگمی شود.

وی افزود: عنوان جلسه نیز بر حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگل تأکید دارد، اما در عمل باید مشخص شود که این اهداف چگونه قرار است محقق شوند و چه ابزارهایی برای اجرای آنها در اختیار داریم.

ملک‌نیا با اشاره به موضوع برداشت درختان از جنگل گفت: اگر قرار است به دلیل الزامات مدیریتی، برخی درختان از جنگل خارج شوند، باید مبنای علمی، ضرورت و نحوه انجام این برداشت به‌طور شفاف مشخص باشد. نمی‌توان صرفاً به دلیل اینکه در شرایط فعلی امکان اجرای یک رویکرد مدیریتی وجود ندارد، برداشت را به‌عنوان یک ضرورت قطعی مطرح کرد.

عضو هیئت علمی گروه آموزشی جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان ادامه داد: ما در این حوزه با جزئیات و ابهام‌های زیادی مواجه هستیم و باید مشخص شود که اگر قرار است از منابع جنگلی برداشت شود، این اقدام چه هدفی دارد و قرار است در افق چند ساله چه برنامه‌ای برای مدیریت این روند وجود داشته باشد.

وی تصریح کرد: باید بدانیم در پنج سال آینده چه میزان چوب در اختیار داریم، چه میزان قرار است برداشت شود، این چوب قرار است در چه مسیری استفاده شود و چه برنامه‌ای برای مدیریت پیامدهای این روند در طول زمان وجود دارد.

ملک‌نیا با اشاره به مسئولیت سازمان منابع طبیعی در حوزه سیاست‌گذاری اظهار کرد: سازمان منابع طبیعی باید در تعامل با حکمرانان و سیاست‌گذاران، اهمیت جنگل‌های شمال کشور را تبیین و آنها را نسبت به ضرورت حفاظت از این منابع قانع کند.

وی افزود: جنگل‌های هیرکانی بخش بسیار ارزشمند و محدودی از سرزمین ما هستند و باید برای نگهداری آنها هزینه کرد. نباید انتظار داشته باشیم که منابع طبیعی صرفاً زمانی ارزشمند تلقی شوند که بتوانند برای ما ثروت ریالی یا محصول قابل عرضه در بازار تولید کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان تأکید کرد: بسیاری از ارزش‌های جنگل قابل محاسبه در قالب درآمد و بازار نیستند و همین موضوع ضرورت حفاظت از آنها را بیشتر می‌کند.

ملک‌نیا با اشاره به ابهام در نحوه اجرای طرح‌های جدید مدیریت جنگل گفت: گام‌های اجرایی که قرار است برای تحقق این رویکرد برداشته شود، هنوز برای ما کاملاً روشن نیست و لازم است جزئیات طرح‌ها شفاف و قابل ارزیابی باشد.

وی ادامه داد: اگر قرار است مشارکت مردم یکی از پایه‌های مدیریت جدید جنگل باشد، این مشارکت نباید صرفاً در ادبیات و متن برنامه‌ها باقی بماند؛ بلکه باید در سیاست‌گذاری، مطالعه و مرحله اجرا نیز جایگاه واقعی داشته باشد.

ملک‌نیا با اشاره به طرح‌های مدیریت جنگل و طرح جنگلداری اجتماعی زاگرس گفت: لازم است برای جامعه علمی و کارشناسان مشخص شود این طرح‌ها دقیقاً چه اجزایی دارند، هر بخش مربوط به چه موضوعی است، چه اهدافی را دنبال می‌کند و نحوه ارزیابی و اجرای آنها چگونه خواهد بود.

وی افزود: شفافیت در این زمینه ضروری است تا کارشناسان و جامعه بتوانند درباره نقاط قوت و ضعف طرح‌ها اظهارنظر کنند و مشارکت واقعی شکل بگیرد.

عضو هیئت علمی گروه آموزشی جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان در پایان گفت: سازمان منابع طبیعی باید نقش خود را در ایجاد ارتباط میان انتظارات جامعه و سیاست‌گذاران به‌درستی ایفا کند و این مسئله را جا بیندازد که منابع طبیعی ارزشمند لزوماً منابعی نیستند که برای ما ثروت ریالی و بازاری ایجاد کنند؛ بسیاری از آنها به دلیل نقششان در حیات و پایداری سرزمین ارزشمندند و باید حفظ شوند.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین نباید حفاظت از جنگل را صرفاً به علاقه، تعصب یا ارزش اقتصادی آن محدود کنیم؛ بلکه حفاظت از جنگل‌های هیرکانی باید بر اساس نقش حیاتی و ارزش‌های اکولوژیک آنها دنبال شود.

انتهای پیام/