Blog
اوکراین با همکاری نوکیا درصدد راه‌اندازی شبکه اینترنت ماهواره‌ای خود است
اوکراین به‌دنبال راه‌اندازی سامانه ارتباطات ماهواره‌ای اختصاصی خود است؛ تصمیمی که با توجه به رویدادهای حدود یک هفته گذشته، چندان تعجب‌آور نیست.
ارتش اوکراین به‌تازگی با دو شرکت فنلاندی، یعنی نوکیا، غول صنعت مخابرات و آیس‌آی، سازنده ماهواره، تفاهم‌نامه‌ی همکاری امضا کرده است تا امکان توسعه شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل و تحت حاکمیت اوکراین را بررسی کنند.
رافال مودژفسکی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل آیس‌آی، در بیانیه‌ای که پنجشنبه ۲۲ اکتبر منتشر شد، گفت: «اوکراین به سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای امن، مستقل و با عملکرد بالا نیاز دارد که کنترل آن‌ها را در اختیار داشته باشد. ما سابقه‌ای اثبات‌شده در اجرای سریع مأموریت‌های مستقل داریم و می‌توانیم به ایجاد چنین قابلیتی کمک کنیم. آیس‌آی از سال ۲۰۲۲ با افتخار از اوکراین حمایت کرده و همچنان متعهد به ادامه این حمایت است.»
اوکراین برای دفاع از خود در برابر روسیه، به‌شدت به ارتباطات و داده‌های مبتنی بر ماهواره متکی است. روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به این کشور حمله کرد و همچنان با استفاده از نیروهای زمینی، موشک‌ها و پهپادها به آن حمله می‌کند.
بااین‌حال، اوکراین مالک ماهواره‌های مورد استفاده خود نیست. این کشور عمدتاً از خدمات منظومه عظیم ماهواره‌ای استارلینک، متعلق به اسپیس‌ایکس و همچنین استارشیلد استفاده می‌کند؛ نسخه‌ای نظامی از استارلینک که در برابر اخلال مقاوم شده و دولت ایالات متحده و متحدانش از آن بهره می‌برند.
استارشیلد به‌ویژه برای اوکراین اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا به این کشور امکان می‌دهد پهپادهای پرسرعت را در مناطق جنگی و در فواصل طولانی هدایت کند. اوکراین در جنگ پهپادی به مهارت چشمگیری دست یافته و از این ربات‌های کوچک هم برای حمله و هم دفاع استفاده می‌کند.
بااین‌حال، در ۱۴ اکتبر، سربازان و مقام‌های اوکراینی از کاهش شدید دسترسی خود به خدمات استارشیلد خبر دادند. این محدودیت شامل اعمال سقف سرعت برای پهپادهای مجهز به پایانه‌های ارتباطی بود و باعث شد بسیاری از آن‌ها از آسمان سقوط کنند.
هنوز مشخص نیست چه کسی پشت این محدودیت‌ها قرار دارد. ظاهراً برخی مقام‌های آمریکایی گفته‌اند دستور این اقدام را ایلان ماسک صادر کرده؛ اما بنیان‌گذار و مدیرعامل اسپیس‌ایکس، مسئولیت نهایی را متوجه دولت ترامپ دانسته است.
ماسک ۱۴ اکتبر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سامانه‌های استارشیلد متعلق به دولت ایالات متحده هستند و تحت کنترل آن قرار دارند. هرگونه محدودیت در سرعت یا میزان استفاده را ارتش آمریکا تعیین می‌کند و در نهایت، رئیس‌جمهور ایالات متحده مسئول آن است.»
محدودیت‌های استارشیلد که ظاهراً براساس اظهارات اخیر ترامپ لغو شده‌اند، بی‌شک تمایل اوکراین را برای کنترل زیرساخت ارتباطات ماهواره‌ای خودش تقویت کرده‌اند.
اوکراین برای دفاع از خود در برابر روسیه، به‌شدت به ارتباطات و داده‌های مبتنی بر ماهواره متکی است
میکو هوتالا، مدیر ارشد امور ژئوپولیتیک و روابط دولتی نوکیا و رئیس هیئت‌مدیره بخش دفاعی این شرکت، در بیانیه‌ی ۲۲ اکتبر گفت: «کشورها به ارتباطاتی نیاز دارند که بتوانند در هر شرایطی به آن‌ها اعتماد کنند. شبکه‌های ماهواره‌ای زمانی که شبکه‌های زمینی مختل می‌شوند، پوشش ارتباطی را گسترش می‌دهند و از آن محافظت می‌کنند.»
نوکیا و آیس‌آی اول اکتبر اعلام کرده بودند که قصد دارند برای کمک به کشورها در توسعه سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای مستقل با یکدیگر همکاری کنند. توافق با اوکراین در ادامه همان همکاری قبلی صورت گرفته است.
آیس‌آی پیش‌تر نیز به تلاش‌های دفاعی اوکراین کمک کرده بود. این شرکت فنلاندی و زیرمجموعه آمریکایی آن، به‌طور مشترک ناوگانی از ماهواره‌های رصد زمین را در مدار نزدیک سیاره اداره می‌کنند که با استفاده از رادار دهانه ترکیبی، سطح زمین را مورد بررسی قرار می‌دهند. اوکراین از داده‌های منظومه ماهواره‌ای آیس‌آی برای جمع‌آوری اطلاعات و برنامه‌ریزی عملیات استفاده می‌کند.
این همکاری باعث شده است آیس‌آی، یا دست‌کم یکی از ماهواره‌های آن، در تیررس روسیه قرار بگیرد. یک ماهواره بازرسی روسی به نام «کاسموس ۲۶۱۲» به‌تازگی به ماهواره آیس‌آی-ایکس۳۶ که شرکت آیس‌آی آمریکا آن را اداره می‌کند، بیش از حد نزدیک شد.
هدف از این نزدیک‌شدن بدون هماهنگی مشخص نیست. ممکن است روسیه قصد داشته باشد قابلیت‌های ماهواره را ارزیابی یا به‌نوعی در عملکرد آن اختلال ایجاد کند. احتمال دیگر این است که روسیه صرفاً می‌خواسته پیامی ارسال کند و به آیس‌آی و اوکراین نشان دهد که در صورت تمایل، می‌تواند برای ماهواره‌های آن‌ها دردسر ایجاد کند.
