خالق ChatGPT با تشکیل هیئت نخبگان به‌دنبال دلجویی از جامعه ریاضیات است

پس از جنجال‌های اخیر اوپن‌ای‌آی که انتقادهای گسترده‌ای را پیرامون نادیده‌گرفتن زحمات پژوهشگران برانگیخت، این شرکت تصمیم گرفت از جمعی از برجسته‌ترین ریاضیدانان جهان برای ترسیم مسیری کم‌حاشیه‌تر کمک بگیرد.

نهادی تازه موسوم به گروه مشورتی ریاضیات و هوش مصنوعی (AGMAI) پایه‌گذاری شده که مأموریت اصلی آن هدایت نحوه‌ی تعامل آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی با جامعه‌ی آکادمیک است. میزبانی جمع ۹ نفره‌ی این گروه را مؤسسه‌ی مطالعات پیشرفته‌ی پرینستون (IAS) بر عهده دارد؛ پایگاهی تاریخی که روزگاری چهره‌هایی نظیر آلبرت اینشتین، جان فون نویمان و رابرت اوپنهایمر در آن پژوهش می‌کردند.

اعضای تشکیل‌دهنده‌ی این شورا از دانشگاه‌های سرشناسی همچون استنفورد، هاروارد، کمبریج و آکسفورد گرد هم آمده‌اند و افتخاراتی نظیر چندین مدال فیلدز را در کارنامه‌ی علمی خود ثبت کرده‌اند. کارگروه AGMAI مستقل عمل خواهد کرد و بدون دریافت دستمزد از اوپن‌ای‌آی، حق اظهارنظر علنی و دسترسی زودهنگام به خروجی مدل‌های محاسباتی را خواهد داشت.

با وجود تأکید بر استقلال ساختاری، شیوه‌ی انتخاب اعضا و دامنه‌ی اختیارات واقعی آن‌ها موجی از تردید میان دیگر پژوهشگران برانگیخته است. سایمون ماکادو، پژوهشگر دانشگاه ای‌تی‌اچ زوریخ در سوئیس، ماجرا را آمیخته به ابهام توصیف می‌کند و معتقد است چنین ترکیب محدودی نمی‌تواند بازتاب‌دهنده‌ی دغدغه‌های معیشتی و پژوهشی بدنه‌ی عمومی ریاضیدانان باشد.

انتقادها به ساختار شورا تنها به ابهام در گزینش محدود نمی‌شود؛ برخی محققان جوان‌تر نگران‌اند که نخبگانِ جای‌گرفته در موقعیت‌های ممتاز علمی نتوانند پیامدهای دگرگون‌کننده‌ی هوش مصنوعی بر آینده‌ی شغلی ریاضیدانان عادی را درک کنند. فرانچسکو فورنیه-فاسیو از دانشگاه هریوت‌وات اسکاتلند هشدار می‌دهد که شکل‌گیری نهادی شبیه به «برج عاج» ممکن است صدای بخش بزرگی از جامعه‌ی علمی را خاموش کند.

مارتین هایرر، استاد امپریال کالج لندن، برنده‌ی مدال فیلدز و از اعضای این گروه مشورتی، در یادداشتی به این شبهات پاسخ داد: «بدیهی است که هوش مصنوعی تأثیری عمیق بر پژوهش‌های ریاضی گذاشته و پرسش‌های فراوانی درباره‌ی انتساب ایده‌ها، اولویت کشف و درک انسانی پدید آورده است. برای جامعه‌ی علمی هیچ منطقی ندارد که آزمایشگاه‌های پیشرو را نادیده بگیرد.»

چالش‌های پیش روی اعضای گروه زمانی سنگین‌تر شد که اوپن‌ای‌آی هم‌زمان با رونمایی از پنل، اعلام کرد مدل منتشرنشده‌ی جدیدش علاوه بر حل مسئله‌ی مشهور ناویه-استوکس، اکنون موفق به پاسخ‌گویی به بیش از ۱۰۰ مسئله‌ی کهن و باز در شاخه‌های گوناگون ریاضیات شده است.

گروه مشورتی از طریق بازخوردهای عمومی و وبلاگ‌های تخصصی در حال جمع‌آوری نظرات دانشگاهیان است تا شیوه‌نامه‌ای روشن برای اعتبارسنجی این ادعاهای سنگین تدوین کند.