Blog
غرویان: پدر بودن به معنای داشتن حق گرفتن جان فرزند نیست/ رها کردن پدر در برابر چنین جنایاتی نیازمند تجدیدنظر است
به گزارش خبرگزاری رز نیوز، حجتالاسلام محسن غرویان، استاد حوزه علمیه، درباره نگاه فقه به مجازات پدری که مرتکب قتل فرزند شده است، به دیدگاه فقهی آیتالله جوادی آملی درباره برخی روایات مربوط به مجازاتهای اسلامی اشاره و اظهار کرد: ایشان اخیرا در درسهای خارج فقهشان نکتهای جالب و تازه را مطرح کرده است و آن اینکه برخی از روایاتی که در باب مجازاتهای اسلامی وجود دارد، بهصورت «قضیه خارجیه» بودهاند، نه «قضیه حقیقیه».
بنابر روایت ایلنا، وی با توضیح اجمالی این دو مفهوم در منطق، گفت: منظور این است که برخی از این احکام با توجه به شرایط زمانی و مکانی زمان صدور روایات، یعنی دوران صدر اسلام و عصر پیامبر و ائمه (ع)، صادر شدهاند و مجازاتهایی که برای این نوع حوادث در نظر گرفته شده، متناسب با شرایط آن زمان بوده است.
غرویان ادامه داد: امروز زمان تغییر کرده، شرایط عوض شده و عناوین جرمها هم دستخوش تغییر شدهاند. بنابراین، باید بررسی کنیم که حقوقدانان و عقلای امروز در دنیای معاصر درباره اینگونه جرایم چه نظری دارند. معنای این دیدگاه آن است که با تغییر شرایط، امکان تغییر احکام هم وجود دارد؛ زیرا احکام تابع عناوین هستند و وقتی عناوین تغییر میکنند، میتوان در احکام هم تغییراتی ایجاد کرد.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه نتیجه چنین نگاه فقهی از سوی آیتالله جوادی آملی، ضرورت بازنگری در برخی احکام فقهی و حقوقی و مجازاتهاست، تصریح کرد: اینکه پدری بتواند فرزند خود را به قتل برساند، اما قصاص نشود و مجازات متناسبی نداشته باشد، با عدالت و حقوق بشر سازگار نیست. اگر این مبنا را بیشتر مورد بررسی قرار دهیم، میتوانیم در چنین احکامی تغییراتی ایجاد کنیم و زمینه تحول در رویههای قضایی را فراهم آوریم. در این صورت، راه برای بازدارندگی پدران از ارتکاب چنین جرایمی نسبت به فرزندان خود باز خواهد شد و میتوان مجازاتهای سختتری را که بازدارندگی عینی دارند، اعمال کرد.
غرویان با تأکید بر اینکه این موضوع به بررسیهای فقهی و حقوقی نیاز دارد، گفت: این مباحث باید در حوزهها، دانشگاهها، صداوسیما و مطبوعات مطرح و تبیین شوند تا بهتدریج در جامعه هم گسترش پیدا کنند.
وی با اشاره به اینکه عصبانیت و تعصبات غیرمشروع نمیتوانند مجوز ارتکاب قتل باشند، اظهار کرد: تعزیر در اختیار قاضی است و میتواند متناسب با جرم تعیین شود. اینکه پدری عصبانی شود و نسبت به فرزند خود مرتکب قتل شود، مجوزی برای رهایی او از مجازات نیست. تعصبات غیرمشروع هم نمیتوانند توجیهی برای ارتکاب قتل و جنایتهای مشابه باشند. این موضوع به کار فرهنگی و حقوقی نیاز دارد و باید مدتی در حوزهها و دانشگاهها درباره ابعاد فقهی و حقوقی آن بحث و بررسی صورت گیرد تا این فرهنگ به جامعه منتقل شود.
این استاد حوزه تأکید کرد: به همین دلیل معتقدم باید تحولاتی در فقه، فتاوای علما و دیدگاههای حقوقی فقها شکل بگیرد. رها کردن پدر در برابر چنین جنایاتی، در نظر گرفتن مجازات سبک برای او یا مستثنا کردن وی از قصاص، نیازمند تجدیدنظر است؛ زیرا چنین رویکردی میتواند افراد را در ارتکاب این جرایم جریتر کند. پدر بودن به هیچوجه به معنای داشتن حق گرفتن جان فرزند نیست و این مسئله به بازنگریهای فقهی و حقوقی نیاز دارد.
۳۱۲۱۸