مزرعه اختاپوس تعطیل شد؛ پیروزی تاریخ‌ساز فعالان حقوق حیوانات در اسپانیا

خبر لغو پروژه، شور و شعف گسترده‌ای را در میان فعالان حقوق حیوانات برانگیخت و آنها در لاس پالماس به جشن و پایکوبی پرداختند. این پیروزی برای آنها نه تنها موفقیتی بزرگ، بلکه گام اولیه‌ای برای جلوگیری از ایجاد مزارع مشابه در نقاط دیگر جهان محسوب می‌شود. در دو سال گذشته، ایالت‌های واشنگتن و کالیفرنیا در آمریکا به‌طور پیشگیرانه هرگونه پرورش اختاپوس را ممنوع کرده‌اند و کشورهای اسپانیا، مکزیک و شیلی نیز طرح‌های قانونی مشابهی را به جریان انداخته‌اند.

اگر این پروژه به سرانجام می‌رسید، پتانسیل اقتصادی عظیمی داشت. تجارت جهانی گوشت تازه و سرد اختاپوس در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۹۸ میلیون دلار برآورد شده است.

اما چرا این طرح از همان ابتدا با چنین مخالفت شدیدی روبرو شد؟ پاسخ را باید در تغییر نگاه عمومی به اختاپوس‌ها جستجو کرد. به گزارش بی‌بی‌سی، برنامه‌ی نوئوا پسکانووا برای تولید سالانه سه‌هزار تن گوشت اختاپوس، دقیقاً یک سال پس از اکران مستند پرفروش و برنده‌ی اسکار معلم اختاپوس من (My Octopus Teacher) اعلام شد. این مستند که به رابطه‌ی عمیق و احساسی یک غواص با اختاپوسی در طبیعت می‌پرداخت، هوش سرشار، توانایی حل مسئله و حتی شخصیت این موجودات را به جهانیان نشان داد و چشم‌انداز تولید انبوه آنها در استخرهای تنگ و تاریک را برای میلیون‌ها نفر عمیقاً آزاردهنده کرد.

لیندسی همیلتون، استاد مطالعات سازمانی حیوانات در دانشگاه یورک بریتانیا، این طرح‌ها را «معضل جدی اخلاقی» خوانده است. او می‌گوید: «نکته‌ای که باید در نظر گرفت این است که ما با حیواناتی سروکار داریم که می‌توانند احساس کنند و بفهمند چه بر سرشان می‌آید.» پژوهش‌های روزافزون نشان می‌دهد که اختاپوس‌ها دارای سیستم عصبی پیچیده‌ای هستند و درد و پریشانی را احساس می‌کنند.

تغییر نگاه به اختاپوس‌ها با قوانین تازه درحال تقویت است؛ ازجمله قانون «احساس‌پذیری حیوانات» در بریتانیا که در سال ۲۰۲۲ برای شامل‌شدن سرپایان (سفالوپودها) مانند اختاپوس اصلاح شد و همچنین ارزیابی رسمی سال ۲۰۲۶ که بیان کرد «شواهد قوی از احساس‌پذیری در اختاپوس‌ها وجود دارد».