کالابرگ زیر سایه تورم؛ قدرت پوشش سبد کالاهای اساسی نصف شد/ هزینه ها ۶۷ درصد بالاتر رفت، دولت ۳۰۰ هزار تومان به کالابرگ افزود!

به گزارش رز نیوز، بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد همزمان با افزایش قیمت کالاهای اساسی، قدرت خرید اعتبار کالابرگ نیز به شکل قابل‌توجهی کاهش یافته است. بر اساس این بررسی، هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالاهای اساسی از دی‌ماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش پیدا کرده و در نتیجه، سهم کالابرگ یک میلیون تومانی از هزینه تأمین این سبد از ۴۴ درصد به ۲۶ درصد رسیده است.

«پرداخت یارانه به انتهای زنجیره» از جمله سیاست‌هایی است که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، طی سال‌های اخیر بر آن تأکید داشته است. او نخستین‌بار در دولت سیزدهم تلاش کرد این رویکرد را به دولت بقبولاند و تا حدی نیز موفق شد؛ چراکه در اردیبهشت ۱۴۰۱ دولت سیزدهم دست به یک جراحی بزرگ ارزی زد. پیامدهای تورمی این تصمیم در نهایت به تعیین یک ارز ترجیحی جدید با نرخی حدود ۶ برابر ارز ۴۲۰۰ تومانی منجر شد.

با وجود پیامدهای تورمی سیاست شوک ارزی در دولت سیزدهم، در دولت چهاردهم و با تغییر تیم اقتصادی، تمایل به اجرای این سیاست دوباره افزایش یافت؛ تمایلی که با همراهی رئیس مجلس نیز مواجه شد و در نهایت به جراحی ارزی دی‌ماه ۱۴۰۵ انجامید.

دولت و مجلس برای کنترل تبعات افزایش قیمت‌ها تصمیم گرفتند بخشی از هزینه مصرف‌کنندگان را از طریق کالابرگ تأمین کنند. بر این اساس مقرر شد به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی اختصاص یابد؛ اقلامی که در پی شوک ارزی با افزایش قیمت مواجه شده بودند.

قدرت خرید کالابرگ ۶۷ درصد کاهش هزینه‌ها را جبران نکرد

این سیاست اما خیلی زود با کاهش قدرت پوشش خود مواجه شد. از یک سو قیمت کالاهای موجود در سبد افزایش یافت و از سوی دیگر، دولت به دلیل محدودیت منابع حاضر به به‌روزرسانی اعتبار اختصاص‌یافته به افراد نشد.

مطابق ماده ۳ آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم، افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت کالاهای اساسی باید به صورت فصلی و از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران شود. این اتفاق قرار بود در فروردین، تیر و مهر امسال رخ دهد، اما دولت در نهایت با استناد به کمبود منابع، با وجود تصریح قانون، افزایش اعتبار را انجام نداد.

پس از دو نوبت تأخیر در افزایش اعتبار، دولت قرار است از این ماه ۳۰۰ هزار تومان به مبلغ فعلی کالابرگ اضافه کند.

هزینه سبد ۱۱ قلمی ۶۷ درصد بالا رفت

از نظر مرکز پژوهش‌های مجلس، بی‌توجهی به وعده‌ها و احکام قانونی می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود. همزمان، رصد قیمت کالاهای موجود در این سبد نیز از افزایش چشمگیر هزینه تأمین آن حکایت دارد.

بر اساس بررسی این مرکز، هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالاهای اساسی که معادل ۱۰۵۰ کیلوکالری مصرفی خانوار را تشکیل می‌دهد، از دی‌ماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافته است.

به این ترتیب، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ که در دی‌ماه ۱۴۰۴ امکان تأمین ۴۴ درصد هزینه این سبد را داشت، در مردادماه ۱۴۰۵ تنها توانسته ۲۶ درصد هزینه آن را پوشش دهد.

محدودیت منابع؛ مانع افزایش اعتبار

مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید کرده است که تعلل چندماهه در افزایش اعتبار کالابرگ، با وجود کاهش قابل‌توجه قدرت تأمین اقلام اساسی، نیازمند تصمیمی اثربخش است.

محدودیت منابع به عنوان اصلی‌ترین مانع افزایش اعتبار این طرح مطرح می‌شود؛ با این حال، رفع این مشکل تنها به روش‌های تأمین منابع محدود نمی‌شود و به اصلاح سایر مؤلفه‌های اجرای طرح نیز وابسته است.

۲۲۳۲۲۹