Blog
ژاپن میتوانست امروز ابرقدرت دنیا باشد، چگونه با یک اشتباه سه دهه درجا زد؟
سال ۱۹۸۹، محاسبهای عجیب در محافل اقتصادی جهان دستبهدست میشد؛ اگر زمینهای کاخ امپراتوری در مرکز توکیو را میفروختید، با پولش میتوانستید کل ایالت کالیفرنیا را با تمام شهرها، مزارع و آسمانخراشهایش یکجا بخرید!
آن روزها ژاپنیها نه روی کاغذ، بلکه در عمل جهان را میخریدند. خیابانهای آمریکا پر بودند از خودروهای تویوتا و هوندا، جوانان در نیویورک و لندن با واکمن سونی راه میرفتند و شرکتهای ژاپنی یکییکی نمادهای سرمایهداری آمریکا، از استودیوهای هالیوود گرفته تا برج معروف راکفلر سنتر را تصاحب میکردند.
همهچیز طوری پیش میرفت که انگار تا پایان قرن بیستم، ژاپن تاج ابرقدرتی اقتصاد جهان را از سر آمریکا برمیدارد. اما ناگهان ورق برگشت؛ بدون اینکه جنگی در بگیرد، بدون تحریم خارجی و بدون اینکه زلزلهای کارخانهها را ویران کند، موتور اقتصاد ژاپن از حرکت ایستاد.
بورس توکیو سقوط کرد و کشور وارد کمایی سهدههای شد؛ کمایی آنقدر عمیق که ۳۴ سال و دو ماه طول کشید تا شاخص بورس ژاپن در فوریهی ۲۰۲۴ دوباره به عددی برسد که آخرین بار در دسامبر ۱۹۸۹ روی تابلو دیده بود. در این فاصله، یک نسل به دنیا آمد، مدرسه رفت، ازدواج کرد و پا به میانسالی گذاشت، اما اقتصاد ژاپن انگار در زمان یخ زده بود.
چکیده مقاله: ژاپن پس از ویرانی جنگ جهانی دوم، با کمک سفارشهای جنگ کره، سرمایهگذاری صنعتی و صادرات به یکی از قدرتمندترین اقتصادهای جهان تبدیل شد. اما توافق پلازا، تقویت ین و کاهش نرخ بهره، پول ارزان را به بازار زمین و سهام سرازیر کرد و حبابی عظیم ساخت. با سقوط قیمت داراییها، بدهی شرکتها و زیان بانکها باقی ماند. تأخیر در پاکسازی وامهای بد، شرکتهای زامبی، تورم پایین، پیری جمعیت و ظهور رقبای آسیایی، بازگشت ژاپن به رشد پرشتاب گذشته را ناممکن کرد.
چطور کشوری که از خاکستر جنگ جهانی دوم برخاست و نفس غولهای صنعتی غرب را برید، با دستهای خودش تلهای ساخت که بیش از سی سال در آن گیر افتاد؟